Planując ślub, para młoda skupia się zazwyczaj na organizacji uroczystości, wyborze sali weselnej czy podróży poślubnej. Rzadko kto myśli wtedy o prawnych aspektach małżeństwa – a te mogą mieć ogromne znaczenie dla finansowej przyszłości obojga małżonków. Jedną z najważniejszych decyzji, którą warto rozważyć jeszcze przed zawarciem związku, jest umowa majątkowa małżeńska, znana potocznie jako intercyza.
Dlaczego warto skonsultować intercyzę z notariuszem w Gdańsku?
Notariusz nie tylko sporządza dokument – przede wszystkim wyjaśnia skutki prawne każdego z możliwych rozwiązań i pomaga dobrać ustrój majątkowy najlepiej odpowiadający waszej sytuacji. Dzięki temu możecie podjąć świadomą decyzję, mając pewność, że umowa jest zgodna z obowiązującymi przepisami i skutecznie zabezpiecza interesy obu stron.
Czym jest ustawowa wspólność majątkowa?
Z chwilą zawarcia małżeństwa, z mocy prawa, powstaje między małżonkami ustawowa wspólność majątkowa. Oznacza to, że niemal wszystko, co oboje nabywacie w trakcie trwania związku – nieruchomości, samochody, oszczędności, wynagrodzenie za pracę – staje się automatycznie waszą wspólną własnością. Co do zasady żadne z małżonków nie może samodzielnie rozporządzać majątkiem wspólnym bez zgody drugiego. To rozwiązanie sprawdza się w wielu przypadkach, jednak nie zawsze odpowiada indywidualnym potrzebom i sytuacji finansowej pary.
Kiedy warto rozważyć intercyzę?
Umowa majątkowa małżeńska to narzędzie, które daje małżonkom dużą swobodę w kształtowaniu wzajemnych relacji finansowych. Szczególnie warto ją rozważyć, gdy jedno z partnerów lub oboje prowadzą działalność gospodarczą – rozdzielność majątkowa skutecznie chroni majątek rodziny przed ewentualnymi długami firmy. Intercyza jest też rozsądnym krokiem, gdy jedno z narzeczonych wnosi do związku znaczny majątek zgromadzony przed ślubem, np. nieruchomości czy oszczędności.
Wbrew powszechnemu przekonaniu, intercyza to nie sygnał braku zaufania do partnera. To przede wszystkim wyraz dojrzałości i odpowiedzialności finansowej, która może zapobiec wielu konfliktom w przyszłości.
Jakie formy umowy majątkowej są dostępne?
Polski Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje kilka możliwości umownego uregulowania ustroju majątkowego w małżeństwie:
Rozdzielność majątkowa – najpopularniejsza forma intercyzy. Każdy z małżonków posiada wyłącznie swój własny majątek i samodzielnie nim zarządza. Dotychczasowy majątek wspólny przekształca się we współwłasność ułamkową, najczęściej po połowie.
Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków – w trakcie małżeństwa każde z was zarządza własnym majątkiem, jednak po jego ustaniu małżonek, który zgromadził mniejszy dorobek, może żądać wyrównania od drugiego. To rozwiązanie chroni stronę, która np. poświęciła karierę zawodową na rzecz prowadzenia domu i wychowania dzieci.
Ograniczenie wspólności majątkowej – małżonkowie mogą wyłączyć ze wspólności wybrane składniki, np. dochody z działalności gospodarczej czy pożytki z majątku osobistego, pozostawiając resztę w ustroju ustawowym.
Rozszerzenie wspólności majątkowej – możliwe jest objęcie wspólnością również składników, które co do zasady należą do majątku osobistego. Warto jednak pamiętać, że pewnych składników nie można w ten sposób objąć wspólnością – m.in. spadków, darowizn czy odszkodowań za uszczerbek na zdrowiu.
Kiedy i gdzie można podpisać intercyzę?
Umowę majątkową małżeńską można zawrzeć zarówno przed ślubem, jak i w dowolnym momencie trwania małżeństwa. Jej zmiana lub rozwiązanie również wymaga zachowania tej samej formy. Kluczowa zasada: intercyza nie działa wstecz – obowiązuje od dnia podpisania aktu notarialnego lub od daty w nim wskazanej.
Sporządzenie intercyzy wymaga formy aktu notarialnego – bez wizyty u notariusza umowa nie będzie miała żadnej mocy prawnej. Do podpisania umowy potrzebne są przede wszystkim dokumenty tożsamości obu stron (dowód osobisty lub paszport), a w przypadku małżonków – także odpis aktu małżeństwa.

